Blushi: Në vitin 1935 u propozua plani për të krijuar Izraelin në Shqipëri
Shkrimtari Ben Blushi trajton historinë e propozimit të vitit 1935 nga gazetari anglez Leo Elton për vendosjen e 3 milionë hebrenjve pranë 800 mijë shqiptarëve.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
TIRANË — Publikimi i shkrimtarit Ben Blushi ka sjellë në vëmendje planin e vitit 1935 të gazetarit anglez me origjinë hebreje Leo Elton, i cili propozonte krijimin e shtetit të Izraelit në Shqipëri me vendosjen e 3 milionë hebrenjve pranë 800 mijë shqiptarëve. Sipas Blushit, diskutimet mbi ardhjen e hebrenjve dhe fjalët se ata po marrin vendin po përdoren për të ushqyer nacionalizmin, ndërsa pretendimet se po braktiset Izraeli për t'u vendosur në Shqipëri nuk janë të vërteta.
Përpara se shteti i Izraelit të themelohej në vitin 1948 pas Holokaustit që vrau 6 milionë hebrenj në Luftën e Dytë Botërore, u hodhën ide të ndryshme për vendndodhjen e tij. Përveç propozimit për Shqipërinë, opsione të tjera që u menduan përfshinin Afrikën e Kenian, Madagaskarin, Mongolinë mes kinezëve e sovjetikëve, Alaskën ose Patagoninë në Argjentinë.
Gazetari Leo Elton erdhi në Tiranë në vitin 1935 për të negociuar idenë e tij, por plani nuk u mor parasysh nga autoritetet për shkak se konsiderohej naiv. Megjithatë, bisedimet e tij sekrete dhe thashethemet e kohës patën efekt politik në Shqipëri, ku bënë që një qeveri të rrëzohej dhe një tjetër të ngrihej.
Autoriteti i shkrimit thekson se zërat aktualë se izraelitët do të marrin tokën shërbejnë vetëm si një mjet kur njerëzit humbasin besimin te vetja dhe kërkojnë një armik imagjinar. Sipas tij, po të kishte funksionuar ai plan, sot Tirana mund të ishte e ndarë si Jeruzalemi me mure e lagje të veçanta, ku Rruga e Kavajës apo Kodrat e Liqenit do të kishin përfunduar nën ndarje të tjera.
Detajet e kësaj vizite sekrete dhe zhvillimet politike që rrodhën prej saj janë përfshirë në romanin e fundit të Blushit me titull «Historitë e Çmendura të Tiranës». Libri është shkruar nga janari deri në fillim të qershorit, ndërsa kapitulli përkatës gjendet në faqen 245 nën titullin «Plani Çifut për ta bërë Tiranën Jerusalem».
Pyetje e përgjigje
Kush e propozoi planin për krijimin e Izraelit në Shqipëri?
Plani u propozua në vitin 1935 nga Leo Elton, një gazetar anglez me origjinë hebreje i cili erdhi në Tiranë për bisedime sekrete.
Çfarë parashikonte plani i vitit 1935 për popullsinë?
Propozimi parashikonte që 3 milionë hebrenj të bashkëjetonin në territorin shqiptar me 800 mijë banorët vendas të asaj kohe.
Në cilin libër ndodhen detajet e këtij propozimi historik?
Detajet e bisedimeve dhe ardhjes së gazetarit ndodhen në faqen 245 të romanit «Historitë e Çmendura të Tiranës» nga Ben Blushi.
