Hagë, reagimet politike dhe institucionale pas vendimit

Zhvillimet e fundit rreth Dhomave të Specializuara në Hagë kanë sjellë një valë reagimesh nga spektri politik, organizatat e veteranëve dhe shoqëria civile në Kosovë. Pas vendimeve dhe deklaratave publike të udhëheqjes së kësaj gjykate, institucionet dhe partitë politike kanë ndërmarrë hapa për formimin e grupeve punuese dhe hartimin e strategjive shtetërore, ndërkohë që debatet rreth legjislacionit, kompetencave dhe mbështetjes për ish-krerët e UÇK-së janë intensifikuar ndjeshëm përgjatë ditëve të fundit.

Modeli

Dinamika e ditëve të fundit tregon një përshkallëzim të retorikës dhe të veprimeve institucionale. Reagimet nisin nga kundërshtimi i deklaratave të zyrtarëve të Gjykatës Speciale deri te përplasjet rreth përgjegjësisë qeveritare dhe parlamentare. Ndërsa organizatat e veteranëve shprehin pakënaqësi për mungesën e përfshirjes në nismat e qeverisë dhe paralajmërojnë forma të ndryshme reagimi, përfshirë protestat, partitë opozitare dhe përfaqësuesit institucionalë kërkojnë veprime më konkrete shtetërore. Paralelisht, debatet zhvendosen te mënyra e trajtimit të ligjeve ekzistuese dhe te nevoja për një qasje të unifikuar në procesin e Apelit.

Këndvështrimet

• OVL-UÇK (Gazmend Syla): Ka deklaruar se deklaratat nga Haga janë qesharake, ka theksuar se gjykata nuk mund të jetë mbi shtetin e Kosovës dhe Kuvendin, është shprehur i fyer pse qeveria nuk i ftoi në hartimin e strategjisë për Specialen, duke shtuar se kontaktet janë të ndërprera, dhe nuk i ka përjashtuar protestat si formë reagimi.
• Vlora Çitaku (PDK): Ka vlerësuar se nën drejtimin e deritanishëm Specialja ka cenuar rëndë besimin në drejtësi përmes proceseve të padrejta dhe mungesës së transparencës, ndërsa është caktuar anëtare në Grupin Punues të Apelit në Hagë.
• Përparim Gruda (PDK): Ka theksuar se Gjykata Speciale nuk mund të zgjedhë vetë se cilin ligj do ta zbatojë dhe se ajo është e obliguar të respektojë ligjet e miratuara nga Kuvendi i Kosovës.
• Ariana Musliu-Shoshi (PDK): E ka cilësuar themelimin e grupit punues si hap pozitiv por shumë të vonuar, duke deklaruar se strategjia shtetërore është dashur të bëhej qysh në vitin 2021.
• Petrit Selimi: Ka vënë në pikëpyetje besueshmërinë e procesit, duke u shprehur se askush nuk i beson një sistemi ku kryetarja emëron gjyqtarët e të dyja shkallëve dhe ku prokurorët e gjyqtarët marrin pjesë në takime konfidenciale me diplomatë.
• Arbëreshë Kryeziu-Hyseni (LVV): Ka kritikuar qëndrimet e opozitës lidhur me ndryshimet e ligjit, duke rikujtuar presionet e mëparshme për votimin e tij dhe duke pyetur se pse tani kërkohet kthimi mbrapsht.
• Besnik Tahiri (AAK): Ka deklaruar se shteti i Kosovës ka vonuar ndërmarrjen e veprimeve konkrete në mbështetje të procesit të Apelit në Hagë.
• Çlirim Haziri (Iniciativa «JO NË EMRIN TIM»): I ka bërë thirrje Presidentes që të shqyrtojë ligjin për Specialen dhe ta kthejë në Kuvend nëse ka mangësi kushtetuese, duke kërkuar një ligj që i qëndron kohës.
• Albulena Haxhiu dhe Arbërie Nagavci (Kuvend / LVV): Kanë mirëpritur themelimin e grupit punues nga qeveria dhe kanë njoftuar delegimin e përfaqësuesve institucionalë dhe partiakë për të kontribuar në strategjinë e Apelit.

Çfarë vjen

Në ditët në vijim pritet të mbahen takimet e Grupit Punues të sapoformuar për hartimin dhe harmonizimin e strategjisë shtetërore lidhur me procedurat e Apelit para Dhomave të Specializuara në Hagë, ku do të përfshihen përfaqësues institucionalë, deputetë dhe ekspertë të fushës.