Sa të rrezikshëm janë stresi dhe droga për zemrën e të rinjve?
Kokaina mund ta rrisë rrezikun e infarktit 24 herë, dhe më shumë të rinj po kërkojnë ndihmë në urgjencë për probleme kardiovaskulare.
TIRANË — Stresi kronik, mungesa e gjumit dhe përdorimi i kokainës janë po aq rrezikuese për zemrën e të rinjve sa faktorët klasikë të hipertensionit dhe diabetit, sipas drejtorit të Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj. Kokaina në veçanti mund ta rrisë rrezikun e infarktit deri 24 herë brenda orës së parë pas konsumimit.
Temperaturat e verës, që pritet të arrijnë deri në 34°C në zonat e ulëta këtë muaj, po e rrisin numrin e rasteve që paraqiten në urgjencë, veçanërisht tek personat me sëmundje kronike. Drejtori Brataj apelon për kujdes, jo panik, dhe paralajmëron se zemra nuk paralajmëron gjithmonë.
Në më shumë se 30 vjet në sistemin e urgjencës, Brataj ka parë mijëra raste ku vetëm pak minuta kanë bërë diferencën mes jetës dhe vdekjes. Sot në urgjencë po paraqiten gjithnjë e më shpesh të rinj me probleme serioze kardiovaskulare.
Hipertensioni, diabeti, kolesteroli i lartë, mbipesha, duhanpirja dhe mungesa e aktivitetit fizik mbeten faktorët klasikë të rrezikut kardiovaskular. Por Brataj sqaron se nuk mund të thuhet se është rritur numri i infarkteve apo vdekjeve tek të rinjtë pa statistika të plota dhe pa ekspertiza mjeko-ligjore për çdo rast.
Sipas specialistëve, gjithnjë e më shumë po ndikojnë stresi kronik, mungesa e gjumit, ritmi i vrullshëm i jetës dhe përdorimi i substancave narkotike. Kokaina shkakton spazma të arterieve koronare dhe rrit tensionin arterial, ndërsa amfetaminat dhe metamfetaminat shtojnë rrezikun për aritmi, infarkt dhe insult cerebral.
Stresi kronik rrit hormonet e stresit dhe favorizon hipertensionin, inflamacionin dhe çrregullimet e ritmit të zemrës, shpesh i shoqëruar me duhan, alkool dhe mungesë gjumi. Vetëm stresi nuk shkakton infarkt, por i kombinuar me faktorë të tjerë bëhet shumë i rrezikshëm.
Brataj apelon që qytetarët të reagojnë menjëherë në rast dhimbjeje gjoksi, humbjeje të ndjenjave ose shenjash që lidhen me infarktin, pasi minutat e para janë vendimtare për jetën. Mesazhi përfundimtar: zemra nuk ka moshë, dhe mënyra si jetojmë sot përcakton shëndetin tonë nesër.
*Burim: ABC News, https://abcnews.al/vera-afrikane-e-urgjencat-mjeksore-brataj-ngre-alarmin-per-vdekjet-e-te-rinjve-seshte-zemra-ja-cndodh/*
*— Redaksia ZHURMA*