Zhurma Press E Enjte · 10 Shtator 2026 — Prishtinë · Tiranë · Shkup · Diaspora Treguesi Kërko Ruajtur · 0 Abonohu falas
LIVE · 21:59 60+ burime · klasifikim automatik · mbikëqyrje redaksionale
E fundit Edicioni 19:00 · Mbrëmja
ZHURMA
Jetesa SHQ

Ura e Goricës kishte tre harqe të mëdha — zbardhet struktura origjinale

Ura u ndërtua rreth gjysmës së dytë të shekullit XVI dhe krahasohet me urën në Koxha, e cila ka vetëm një hark druri.

Redaksia ZHURMA 07:28 Përditësuar 08:25 1 min lexim
Ura e Goricës kishte tre harqe të mëdha — zbardhet struktura origjinale
FOTO · Foto: The Gorica Bridge is a pedestrian stone bridge crossing the Osum River in Berat, / Wikimedia Commons Arkivi ZHURMA

BERAT — Ura e Goricës, e vendosur në anën e majtë të lumit Osum, ka nëntë harqe druri që shërbejnë për kalimin e këmbësorëve dhe automjeteve, duke e bërë atë ndonjë ndërtesë të rrallë për shekullin XVI në Shqipëri dhe një simbol të trashëgimisë kulturore lokale.

Sipas burimeve historike, ndërtimi i urës nis rreth mesit të shekullit XVI, ndoshta në gjysmën e dytë të atëherë, ndërsa defteri i vitit 1583 e përmend si ekzistuese. Kurt Pasha, pashai i Beratit, financoi ndërtimin e saj në vitin 1777, duke siguruar materialet druri.

Pas Luftës së Parë Botërore, në vitin 1918, ushtarët austriakë dinamituan urën, duke e prishur pjesën qendrore. Ushtarët italianë zëvendësoi harkun të dëmtuar me një pasarelë të varur me kavë çeliku, e cila qëndron ende sot si pjesë funksionale e urës. Ky ndërhyrje hap rrugën për riparime të mëvonshme, përfshirë një parapet në 1923.

Në vite të mëvonshme, urës u shtuan forca shtesë, si shina hekuri të përfshira në trupin e saj, të cilat i japin stabilitet në bazamentet prej gurësh të zhytur në ujë. Në vitin 1938, katër këmbë dhe dy gjysmëqemera rinovuan mbështetësit anësorë, duke përmirësuar pjesët për kalimin e këmbësorëve.

Në vendin e tjetë, në Hercegovinë, në qytetin Koxha, ndodhet ura që ka vetëm një hark prej druri, ndryshe nga ura e Goricës me nëntë harqe. Koxha ndodhet mbi lumin e thellë, ndërsa ura në Berat shtrihet në një zonë me rrjedhje të butë të Osumit.

Studimi i fundit i ekipit të historikëve dhe arkitektëve ka sugjeruar se struktura origjinale përbëhej nga tre harqe të mëdha horizontale, me pendencë graduale drejt mbështetjeve anësore, ndërsa pjesët e mbetura shtuan nëntë harqe të vogla për të lehtësuar kalimin e trafikut. Kjo metodë ndriçon aftësitë inxhinierike të periudhës osmane në Ballkan.

Studimi i detajuar i urës së Goricës, i ndërtuar në gjysmën e dytë të shekullit XVI, përfshin burime nga defteri i vitit 1583, kronikat e Kurt Pasha-s dhe raportet e rinovimeve italiane, duke theksuar nevojën për restaurim të përbashkët të këtij monumenti si pjesë thelbësore e trashëgimisë kulturore shqiptare. Burim: BalkanWeb
— Redaksia ZHURMA

Komentet