Tregjet ilegale online të të dhënave personale në Ballkan
Platformat online të administruara nga persona nga Ballkani kanë shitur të dhëna të vjedhura të qytetarëve.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Të dhëna të vjedhura personale dhe bankare janë shitur për vite në platforma online të drejtuara nga persona nga Ballkani, ku mijëra përdorues përdornin kriptovaluta për të blerë paketa informacionesh. Një platformë e tillë ishte OLVX, për administrimin e së cilës u arrestua një njëzetvjeçar nga fshati Reçicë e Madhe e Tetovës në Maqedoninë e Veriut. Sipas Byrosë Federale të Hetimeve, gjatë periudhës midis viteve 2023 dhe 2025, kjo platformë numëronte më shumë se një mijë e pesë qind llogari që tregtonin të dhëna të vjedhura. Arrestimi i të riut në Maqedoninë e Veriut pasoi hetimet e përbashkëta të autoriteteve lokale dhe agjencisë amerikane.
Aktivitete të ngjashme kriminale kishin funksionuar më parë edhe në Kosovë, ku u arrestuan dy vëllezër, Ardit dhe Jetmir Kutleshi, të cilët drejtonin tregun ilegal Rydox. Ky treg shiste të dhëna të vjedhura dhe softuere për mashtrime online nga viti 2016 deri në vitin 2024, ndërsa një shtetas i tretë i Kosovës, Shpend Sokoli, u arrestua në Shqipëri si bashkëpunëtor i tyre. Sipas Byrosë Federale të Hetimeve, përmes Rydox-it u kryen mbi shtatë mijë e gjashtë qind transaksione, ndërsa Departamenti amerikan i Drejtësisë i vlerëson të ardhurat në të paktën dyqind e tridhjetë e dy mijë dollarë. Të dy vëllezërit pranuan fajësinë para drejtësisë amerikane, ku njëri u dënua dhe tjetri pret dënimin, ndërsa viktimat në të dyja rastet ishin shtetas amerikanë.
Prokuroria Speciale e Kosovës i ka bërë të ditur Radios Evropa e Lirë se nga hetimet për rastin Rydox nuk është siguruar ndonjë dëshmi që të jetë dëmtuar ndonjë qytetar i Kosovës. Ndërkohë, autoritetet në Kosovë nuk kanë ofruar të dhëna lidhur me rastet e hetuara specifikisht për vjedhjen e të dhënave dhe ndjekjen penale të tyre, ndërsa autoritetet e Maqedonisë së Veriut konfirmuan se raportimet për mashtrime kompjuterike janë rritur nga dymbëdhjetë raste në vitin 2022 në shtatëdhjetë e nëntë raste në vitin 2025, duke shënuar rritje më shumë se gjashtëfish. Thomas Holt, profesor i drejtësisë penale në Universitetin Shtetëror të Miçiganit, shpjegon se këto tregje furnizohen nga rrjedhje të dhënash të shkaktuara përmes sulmeve hakerësh dhe softuerëve të specializuar. Për më tepër, Instituti Kombëtar amerikan i Standardeve dhe Teknologjisë vëren se mesazhet mashtruese të njohura si phishing nxisin përdoruesit të zbulojnë të dhënat e tyre në faqe të rreme.
Pyetje e përgjigje
Sa ishin të ardhurat e tregut Rydox sipas Departamentit amerikan të Drejtësisë?
Departamenti amerikan i Drejtësisë i vlerëson të ardhurat e tregut ilegal Rydox në të paktën dyqind e tridhjetë e dy mijë dollarë.
Kush u arrestua për administrimin e platformës OLVX?
Për administrimin e platformës OLVX u arrestua në tetor një njëzetvjeçar nga fshati Reçicë e Madhe i Tetovës në Maqedoninë e Veriut.
Cilat ishin shifrat e mashtrimeve kompjuterike në Maqedoninë e Veriut?
Autoritetet e Maqedonisë së Veriut njoftuan se raportimet për mashtrime kompjuterike u rritën nga dymbëdhjetë në vitin 2022 në shtatëdhjetë e nëntë në vitin 2025.
