Si të rinjtë e Shqipërisë e shndërrojnë teknologjinë nga argëtim në krijim?

TIRANË — Të rinjtë shqiptarë e kthejnë teknologjinë në mjet krijimi përmes komunitetesh të bazuara në interese dhe projekteve praktike, ku ata zhvillojnë produkte, ide biznesi dhe punë ekuip, duke mësuar me eksperimentim, sipas Blerina Gugës, drejtore ekzekutive e Junior Achievement Albania. Nga përvoja me mijëra të rinj në programet e organizatës, që operon në mbi 120 vende të botës, shfaqet se niveli i aftësive digjitale është më i lartë nga sa përpiqet publiку.

Aftësia digjitale, sipas Gugës, nuk matet me orët online apo me aftësinë për të përdorur një telefon, por me kapacitetin për të komunikuar, analizuar informacion, menduar kritikisht dhe përdorur teknologjinë për të krijuar vlerë dhe zgjidhur probleme konkrete. Kjo përfshin edhe zhvillimin e kreativitetit, të mendimit kritik dhe aftësisë për të marrë vendime bazuar në analizë njerëzore.

Niveli i aftësive digjitale të të rinjve shqiptarë është i ngjashëm me atë të bashkëmoshatarëve të tyre në Europë; ata mësojnë shpejt dhe përshtaten lehtësisht me teknologjitë e reja, por sfida kryesore mbetet përzgjedhja e informacionit dhe përdorimi i mjeteve që sjellin vlerë të vërtetë. Junior Achievement Albania ka zhvilluar një platformë mësimi online për nxënës dhe mësues, e cila nuk synon të zëvendësojë librin, por të jetë mjet plotësues për mësimin interaktiv, praktikimin e njohurive dhe zhvillimin e aftësive përmes sfidave, ushtrimeve dhe përmbajtjesh dinamike.

Rezultatet tregojnë angazhim të lartë dhe përdorim aktiv të platformës, duke dëshmuar se potenciali ekziston. Detyra e të rriturve është t'u ofrojnë mjetet e duhura dhe t'i orientojnë të rinjtë drejt përdorimit produktiv të teknologjisë. Megjithatë, hendeku mes asaj që kërkon tregu i punës dhe asaj që ofron arsimi vazhdon të ekzistojë: bizneset investojnë vazhdimisht në teknologji për produktivitet, ndërsa sistemi arsimor publik përballet me kufizime financiare më të mëdha.

Kjo e bën ende më të rëndësishëm bashkëpunimin mes institucioneve publike, sektorit privat dhe organizatave që kontribuojnë në edukim. Mësuesit mbeten mentorët kryesorë; pavarësisht investimeve të fundit në trajnime, ritmi i zhvillimit të teknologjisë është më i shpejtë se ai i sistemit arsimor. Programa si "Debating Economics" synojnë të kultivojnë mendimin kritik, kërkimin dhe debatin e argumentuar, duke përfshirë teme si përdorimi etik dhe i përgjegjshëm i Inteligjencës Artificiale.

Konsumimi pasiv i përmbajtjes dhe koha e kaluar online nuk krijojnë automatikisht aftësi dixhitale; vetëm kur të rinjtë angazhohen në komunitete, projekte dhe nisma praktike, teknologjia shndërrohet nga argëtim në instrument zhvillimi. Gugë jep tre rekomandime konkrete: të japim fëmijëve më shumë hapësirë për të eksploruar dhe eksperimentuar (loja si mënyrë natyrale e mësimit), të investojmë më shumë në marrëdhëniet njerëzore (mësimi ndodh përmes ndërveprimit me mësues, mentorë, prindër dhe bashkëmoshatarë), dhe të kemi guximin të transformojmë sistemin arsimor, i cili vazhdon të funksionojë mbi modele dekada të vjetra.

Burim: Monitor
— Redaksia ZHURMA