Si ndikon fjalimi i shumë gjuhëve në plakjen e trurit?

ROMË — Një studim i ri i udhëhequr nga Lucia Amoruso nga Qendra Baske për Njohjen, Trurin dhe Gjuhën tregoi se fjalimi i shumë gjuhëve lidhet me një tru që duket më i ri sesna në të marrin një gjuhë vetëm. Kjo është përgjigja kryesore e pyetjes së titullit.

Për ta vlerësuar këtë efekt, studiuesit përdorën magnetoencefalografinë (MEG) për të matur aktivitetin nervor dhe aplikuan algoritme inteligjencë artificiale që parashikojnë “moshën kronologjike” e trurit. Modeli i trajnuar në grupin pilot u aplikua më pas në një grup kontrolli prej 144 të rrethuar.

Rezultatet treguan se individët që flasin dy gjuhë kishin tru në moshë mesatare rreth 6 vjet më të ri se ata me një gjuhë. Atë që flasin tre gjuhë, eci nga 7 vjet më i ri, dhe katër gjuhë deri në 13 vjet më i ri.

Autorët theksojnë se nuk është vetëm numri i gjuhëve; mësimi i një gjuhe të dytë në moshë të hershme dhe përdorimi i shpeshë i tyre kontribuon në ngadalësimin e plakjes së trurit. Kapaciteti i kontrollit kognitiv dhe vetë-regullimit përkrahen në këtë proces.

Nga perspektiva biolojike, shumëgjuhësia është konsideruar si një ushtrim i vazhdueshëm mendor, që përfshin kujtesë pune, vëmendje, dhe zgjedhje gjuhësore. Këto aktivitete mund të ndihmojnë në ndërtimin e rezervës kognitive, e cila mbrojt funksionet nervore.

Studimi paralajmëron se lidhja është korelacion, jo shkak-pasojë. Faktorë të tjerë si aktiviteti fizik, dieta, gjumi dhe statusi socioekonomik nuk përjashtohen, dhe kërkohen të dhëna shtesë për të konfirmuar nëse shumëgjuhësia vërtet “rinon” trurin.

Në fund, përfundimi i autorëve nxit nevojën për hulumtime afatgjata që monitorojnë ndryshimet kognitive nëpër kohë. Nëse verifikuar, promovimi i mësimit të gjuhëve të huaja mund të bëhet një mjet publik i shëndetit mendor.

Burim: ATSH
— Redaksia ZHURMA