Rusia thellon marrëdhëniet me talibanët për sigurinë rajonale

Ministri i Brendshëm i Rusisë, Vladimir Kolokoltsev, mbërriti për një vizitë katërditore në Islamabad midis shqetësimeve për sigurinë në krahun jugor, ndërsa Moska po zgjeron bashkëpunimin me autoritetet talibane në Afganistan për të frenuar kërcënimin nga IS-K. Rusia u bë vendi i parë që e njohu zyrtarisht qeverinë talibane në korrik 2025.

Siç raportoi Zhurma më 15 korrik 2025, Moska ndryshoi qëndrimin e saj historik të viteve 1990 duke vendosur marrëdhënie diplomatike zyrtare me autoritetet e reja në Kabul me qëllim mbrojtjen e interesave të sigurisë në Azinë Qendrore.

Sipas analistëve dhe raportimeve, vizita e Kolokoltsevit në Pakistan, e para zyrtare e një ministri të Brendshëm rus në këtë vend, lidhet drejtpërdrejt me kërcënimin nga Provinca Khorasan e Shtetit Islamik (IS-K). Kjo degë është përgjegjëse për sulmin në aeroportin e Kabulit më 2021, shpërthimet në Kerman të Iranit më 2024 dhe sulmin në sallën e koncerteve Crocus City Hall në Rusi po atë vit. Udhëtimi pasoi takimin e Konsultimeve të Formatit të Moskës për Afganistanin, ku morën pjesë edhe Kina, India dhe Irani, e ku përfaqësuesit pakistanezë dhe ata talibanë shkëmbyen akuza për mbështetjen e grupeve militante.

Në maj, drejtori i Shërbimit Federal të Sigurisë ruse (FSB), Aleksandr Bortnikov, paralajmëroi se IS-K po rekrutonte shtetas të Azisë Qendrore dhe punëtorë migrantë brenda Rusisë. Po atë muaj, sekretari i Këshillit të Sigurisë së Rusisë, Sergei Shoigu, dhe ministri i Mbrojtjes i talibanëve, Mohammad Yaqoob, nënshkruan në Moskë një marrëveshje për bashkëpunim ushtarako-teknik. Sipas Yaqoobit, marrëveshja përqendrohet te riparimi dhe mirëmbajtja e pajisjeve ushtarake ruse që Afganistani zotëron tashmë. Gjithashtu, mediat raportuan se Rusia po ndihmon në financimin, trajnimin dhe pajisjen e një njësie speciale talibane prej 8.000 pjesëtarësh të quajtur Hibati, për t'u angazhuar kundër IS-K dhe për sigurinë kufitare.

Përpjekjet e talibanëve për të forcuar kapacitetet mbrojtëse dhe për të siguruar dronë lidhen edhe me përplasjet kufitare me Pakistanin, i cili akuzon Kabulin se strehon grupin TTP. Afrimi i Moskës me talibanët ka nxitur gjithashtu kritika ndërkombëtare për shkak të kufizimeve ndaj të drejtave të grave dhe trajtimit të kundërshtarëve politikë në Afganistan.

Omar Samad, studiues në Këshillin Atlantik dhe ish-ambasador i Afganistanit në Kanada e Francë, e cilësoi këtë zhvillim si një riorganizim interesash: «Ngrohja e marrëdhënieve mes Moskës dhe Kabulit nuk përbën një aleancë të re, por një riorganizim rajonal me disa shtresa. Rusia siguron një zonë tampon afgane me kosto të ulët, në krahun e cenueshëm të Azisë Qendrore. Një bashkëpunim i tillë mund ta ndihmojë Moskën të frenojë kërcënimet nga Shteti Islamik-Khorasan, dega rajonale e Shtetit Islamik dhe rivalja ideologjike e talibanëve».