Pse ombrella amerikane po mbyllet për Ballkanin?

UASHINGTON — Ombrella amerikane në Ballkanin Perëndimor fillon të mbyllet, sipas një politike të re që kërkon më shumë bashkëpunim ekonomik dhe më pak angazhim politik dhe të sigurisë. Kjo zhvendosje vjen në një rajon me institucione të brishta dhe tensione të hapura, duke shqetësuar analistët.

Heather Conley, bashkëpunëtore në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve, veçon Bosnje e Hercegovinën dhe Kosovën si vendet më të cenueshme. E para për shkak të fragmentimit shtetëror dhe ndarjeve etnike, e dyta për shkak të mosmarrëveshjeve të vazhdueshme me Serbinë dhe varësisë nga bashkësia ndërkombëtare për sigurinë.

Departamenti Amerikan i Shtetit publikoi nga fundi i majit një raport të ri për politikën në Ballkan, në përgjigje të një kërkese të Kongresit. Dokumenti thekson se epoka e ndërtimit të shteteve nën udhëheqjen amerikane ka përfunduar dhe angazhimi i ardhshëm do të fokusohet në stabilitet dhe partneritete me përfitim të ndërsjellë.

Ky ndryshim dallon qartë nga politika e viteve ’90, kur SHBA-të luajtën rol të drejtpërdrejtë në zgjidhjen e konflikteve. Atëherë, Uashingtoni udhëhoqi procesin e arritjes së Marrëveshjes së Dejtonit për t'i dhënë fund luftës në Bosnje dhe më vonë drejtoi fushatën ajrore të NATO-s kundër forcave serbe për të ndalur spastrimin etnik në Kosovë.

Conley shprehet se zgjidhjet duhet të vijnë dhe të mbështeten nga vetë vendet, sepse përpjekjet e forcave të jashtme transatlantike për të imponuar zgjidhje nuk kanë pasur sukses. "Kosova dhe Serbia, për shembull, i kanë shfrytëzuar marrëveshjet për të rritur nacionalizmin në të dyja anët", thotë ajo për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.

Në dokumentin e ri, integrimi në BE ishte objektiv qendror në të kaluarën, por tani Evropa është pothuajse e padukshme. Ky ndryshim sinjalizon një ndarje më të madhe të roleve mes SHBA-së dhe BE-së, sipas Conleyt, e cila vlerëson se BE-ja ka pasur vështirësi ta përmbushë këtë rol.

Ajo vlerëson se dokumenti nuk përbën një strategji të plotë, por më tepër një përpjekje për të pasqyruar prioritetet aktuale të administratës amerikane. "Është koha të provohen disa qasje të reja, ku liderët marrin përgjegjësi për një drejtim të ri", thotë Conley, duke theksuar mungesën e detajeve dhe njerëzve që do t'i çojnë përpara ato.

Burim: Portalb
— Redaksia ZHURMA