Pse tetë organizata evropiane paralajmërojnë përkeqësim të lirisë së medias në Kosovë?

PRISHTINË — Liria e medias në Kosovë ka hyrë në një periudhë të qartë përkeqësimi, si pasojë e ndërhyrjeve politike, sulmeve verbale ndaj gazetarëve dhe dobësimit të pavarësisë së institucioneve mediale. Ky është konstatimi i një raporti të publikuar më 20 korrik nga organizatat partnere të Platformës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë.

Raporti u hartua pas një misioni ndërkombëtar faktmbledhës të zhvilluar në Prishtinë më 24–26 mars, në të cilin morën pjesë tetë organizata ndërkombëtare për lirinë e medias — mes tyre Reporterët pa Kufij (RSF), Instituti Ndërkombëtar i Shtypit (IPI), Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ), Qendra Evropiane për Lirinë e Shtypit dhe Mediave (ECPMF) dhe Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU) — me mbështetjen e Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës. Delegacioni u takua, mes të tjerësh, me kryeministrin në detyrë Albin Kurti, me gazetarë e redaktorë dhe me përfaqësues të RTK-së e të Komisionit të Pavarur të Mediave.

Organizatat pranojnë se Kosova ruan një peizazh mediatik pluralist, një nivel relativisht të ulët të sulmeve fizike ndaj gazetarëve dhe një kornizë ligjore kryesisht të harmonizuar me standardet evropiane. Por, sipas tyre, këto arritje po zbehen nga një klimë gjithnjë e më armiqësore — veçanërisht nga shtimi i sulmeve verbale dhe fushatave për diskreditimin e gazetarëve që, thekson raporti, burojnë shpesh nga figura të larta politike, përfshirë përfaqësues të partisë në pushtet.

Pesha e këtij vlerësimi shihet në renditjen ndërkombëtare: në Indeksin Botëror të Lirisë së Medias të RSF-së për vitin 2026, Kosova zë vendin e 84-t nga 180 shtete, duke rënë 28 pozita krahasuar me vitin 2023 — një rënie që, sipas organizatave, ka dëmtuar reputacionin e vendit si një nga më të avancuarit e rajonit në këtë fushë. Vetëm gjatë vitit 2025, Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës regjistroi 69 raste që përfshinin gazetarë e media.

Raporti thekson se gjatë takimit kryeministri Kurti nuk e pranoi seriozitetin e shqetësimeve për sigurinë e gazetarëve; Zyra e tij u përgjigj më vonë me shkrim se ai nuk mbështet e nuk toleron sulme verbale dhe se vetë nuk ka përdorur gjuhë fyese ndaj tyre. Shqetësime të veçanta ngrihen për transmetuesin publik RTK — financim i pamjaftueshëm, paqartësi ligjore dhe pretendime për presion politik që rrezikojnë pavarësinë editoriale — si dhe për ligjin e Komisionit të Pavarur të Mediave, i miratuar në 2024 e më pas i rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese si cenim i pavarësisë së institucionit.

Vlerësimi për Kosovën vjen pak javë pasi organizata të ngjashme paralajmëruan për gjendjen e lirisë së medias në Shqipëri, ku RSF-ja e cilësoi lirinë ende të brishtë, dhe pas një vale sulmesh ndaj gazetarëve në Tiranë gjatë protestave të korrikut. Të dyja anët e kufirit ndajnë të njëjtin tregues shqetësimi: presionin politik mbi ata që bëjnë pyetje.

Burimi: Radio Evropa e Lirë; raporti i Platformës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë, 20 korrik 2026.