Çfarë zbulojnë dëshmitë e grave të internuara për torturat e Sigurimit?

TIRANË — Dëshmitë e D.B. dhe A.A., të internuara politike të diktaturës komuniste, zbulojnë se Sigurimi Shteti arrestoi dhe torturoi gratë për t'i reclutuar si spiune, pasi bashkëshortët e tyre u burgosën, sipas materialeve të Qendrës së Traumës dhe Rehabilitimit.

Qendra mban një bazë të dhënash me mbi 42 mijë emra të ish-të përndjekurve politikë, të ndarë në kategori si të pushkatuar, të vdekur në burgje, të internuar dhe të dëbuar, ndërsa rreth 20 mijë viktima kanë dëshmuar me kamerë dhe diktofone për tortura, inskenimet e akuzave dhe jetën pas rifitimit të lirisë.

Instituti i ish-të Përndjekurve Politikë ka përgatitur 200 dosje me emra njerëzish që urdhëruan vrasje dhe internime pa fund, ndërsa 500 pyetësorë u shpërndanë në gjithë territorin për të dokumentuar gjendjen socio-ekonomike dhe pasojat psikologjike të viktimave të persekutimit politik.

D.B., e lindur në 1924 nga familje e Ballit Kombëtar, rrëfej se u internua në Lushnjë pastaj në Ndërmenas të Fierit, ku u detyruan të punonin në baltë dhe fusha në kushte jo njerëzore, ndërsa familja u ndau forcërisht dhe fëmijët u përqafuan me pyetje mbi "kryengritjen" e prindërve.

Ajo përshkruan shtëpi të rrëmuara ku "s'na hynte njeri" dhe fëmijët i thoshin "çfarë bëre o babi, që fole kundër qeverisë", thellojë isolimin dhe traumën familjare që vazhdon deri sot, pasi persekutimi i gjatë ka lënë pasoja në vetëvlerësim dhe pakbesim ndaj institucioneve.

Ish-të përndjekurit sot shqetësohen më tepër për situatën ekonomike dhe marrëdhëniet familjare sesa për vuajtjet e kaluara, sipas Qendrës së Traumës, ndërsa stereotipet paragjykues i traktojnë si grup të neglizhuar dhe të harruar nga shoqëria.

Dokumentacioni i grumbulluar do të shërbejë si dëshmi në procesin e zbardhjes së krimeve të diktaturës dhe si kundërvënie ndaj dosjeve të falsifikuara të historisë komuniste, që ende mbajnë peng dhe manipulojnë narrativën zyrtare.

Burim: Almakos
— Redaksia ZHURMA