Çfarë paralajmëronte CIA për Serbinë në vitin 1993?

— Një memorandum sekret i Agjencisë Qendrore të Inteligjencës së Shteteve të Bashkuara (CIA), i hartuar më 27 janar 1993 dhe i deklasifikuar vite më vonë, paralajmëronte se projekti i 'Serbisë së Madhe' përbënte kërcënimin më serioz për Ballkanin dhe Evropën gjatë viteve '90.

Dokumenti 13-faqësh, me titull 'Greater Serbia: A Balkan Troublemaker for the 1990s', është përgatitur nga Drejtoria e Inteligjencës, Zyra për Analizën Evropiane, dhe bazohet në një analizë të përbashkët të CIA-s, Departamentit Amerikan të Shtetit, Agjencisë së Inteligjencës së Mbrojtjes (DIA) dhe Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-së.

Sipas dokumentit, vendosmëria e Beogradit për të krijuar një 'Serbi të Madhe' etnikisht të pastër ishte e palëkundur, ndërsa çdo qëndrim më pajtues i presidentit serb Slobodan Millosheviq dhe serbëve të Bosnjës në negociatat ndërkombëtare shihej vetëm si një manovër taktike për të fituar kohë.

CIA arrinte në përfundimin se Serbia nuk do të ndalte mbështetjen për projektin e 'Serbisë së Madhe' me forcë, përveç nëse komuniteti ndërkombëtar do të ndërmerrte masa të forta, si zbatimi rigoroz i sanksioneve ekonomike, izolimi politik, armatosja e Bosnjës dhe Kroacisë, vendosja e zonës së ndalim-fluturimit dhe sulme ajrore ndaj objektivave ushtarake serbe.

Një pjesë e veçantë e memorandumit i kushtohet Kosovës. Analiza thekson se në Beograd po fitonin peshë grupet që mbështesnin grumbullimin e shqiptarëve në zona të veçanta dhe ndarjen administrative të tyre nga territoret e rezervuara për serbët.

Sipas dokumentit, ata ishin të gatshëm të përballonin kosto shumë të larta për të mos hequr dorë nga ky projekt. CIA parashikonte gjithashtu se një 'Serbi e Madhe' do të ndiqte një model agresiv të ngjashëm me Irakun e asaj kohe, duke shkaktuar vazhdimisht tensione në rajon.

Burim: Ekonomia Online, Telegrafi — Redaksia ZHURMA