Bexheti i kërkon llogarinë Stoilkoviqit: A jeni ministër i Republika Srpska?
Deputeti i BDI-së Blerim Bexheti sfidoi Ivan Stoilkoviqin dhe kryeministrin Mickoski mbi Marrëveshjen e Ohrit dhe Ligjin për Gjuhët — dy shtyllat kryesore të të drejtave shqiptare në Maqedoninë e Veriut.
Në seancën parlamentare të 30 prillit, deputeti i BDI-së Blerim Bexheti e ka bërë pyetjen e drejtpërdrejtë: Ivan Stoilkoviq, a jeni ministër i marrëdhënieve ndërmjet bashkësive etnike të Maqedonisë, apo ministër i marrëdhënieve me Republika Srpska?
Gjatë seancës për pyetje deputetësh në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut, Bexheti kërkoi nga Stoilkoviq — ministri i sistemit politik dhe marrëdhënieve ndërmjet bashkësive — të paraqesë rezultate konkrete. Sa programe ka realizuar për barazinë ndëretnike? Çfarë masash konkrete ka ndërmarrë për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit? "A jeni ministër i marrëdhënieve ndërmjet bashkësive etnike në RMV, apo ministër i marrëdhënieve me Republika Srpska?" — formuloi Bexheti pyetjen qendrore, duke e bërë akuzën të qartë: Stoilkoviq ka punuar drejt Beogradit, jo drejt barazisë ndëretnike brenda vendit.
Ministri u kundërpërgjigj duke e ftuar Bexhetin në Kumanovë: "Ejani me mua të shihni se si jetoj me pjesëtarët e komunitetit shqiptar, do të befasoheni." Stoilkoviq akuzoi BDI-në se kishte drejtuar një "shtet paralel" dhe se tani ka humbur atë pushtet. "Atë që ju keni punuar vetëm për shqiptarët, tani punohet për të gjithë," tha Stoilkoviq, duke pretenduar se qeveria aktuale shërben bashkësi të shumta, jo vetëm komunitetin shqiptar.
Kryeministri Hristijan Mickoski ndërhyri dhe vendosi tonin qeveritar: askush nuk është kundër gjuhës shqipe, por BDI bën "populizëm të vogël". "Njerëzit në shekullin 21 kanë arritur deri në Mars, ndërsa ju mendoni se me populizëm të vogël do të fitoni pikë politike — ajo kohë ka përfunduar," tha Mickoski. Ditë para kësaj seance, Bexheti e kishte sfiduar Mickoskin mbi Ligjin për Gjuhët: citoi Komisionin e Venecias, i cili ka konstatuar se standardet evropiane janë minimale dhe shteti mund të ofrojë të drejta gjuhësore edhe më të gjera. Mickoski e hodhi poshtë si manipulim etnik.
Konteksti maqedon. Ligji për Gjuhët — ligji që e bëri shqipen gjuhë zyrtare krahas maqedonishtes — ndodhet ende para Gjykatës Kushtetuese. Zbatimi i tij mbetet i bllokuar në disa fusha. Marrëveshja e Ohrit e vitit 2001, e cila garantoi të drejta politike, arsimore dhe gjuhësore për bashkësinë shqiptare si rezultat i luftës, cilësohet nga BDI si e braktisur nga qeveria Mickoski-VMRO. VLEN — partneri shqiptar në koalicionin qeverisës — nuk ka dhënë pozicion publik ndaj akuzave të hedhura nga BDI në këtë seancë. Heshtimi i partnerit shqiptar qeveritar bëhet gjithnjë e më i dukshëm.
Këndi pan-shqiptar. Marrëveshja e Ohrit është ekuivalenti maqedon i Planit Ahtisaari — instrumenti ndërkombëtar që ka mbrojtur bashkësinë shqiptare me të drejta kushtetuese. Kur opozita shqiptare akuzon ministrin kompetent se nuk e zbaton atë marrëveshje, kjo nuk është polemikë partiake: është pyetje nëse shteti i honouron angazhimet e vitit 2001. Tensioni BDI–VLEN mbi kush e mban më mirë interesin shqiptar vazhdon si nëntekst i çdo sesioni parlamentar.
Çfarë duhet ndjekur. Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut nuk ka dhënë ende vendim për Ligjin për Gjuhët. Nëse e rrëzon, debati mbi gjuhën shqipe do të hyjë në krizë të re institucionale. Reagimi i VLEN-it — si partner koalicioni — do të tregojë nëse shqiptarët në qeveri e mbrojnë pozicionin gjuhësor apo mbeten të heshtur kur BDI e ngre çështjen.
Burim: Tetova Sot, TV21
— Redaksia ZHURMA