Analizë e reagimeve politike pas verdiktit të Hagës për ish-krerët e UÇK-së

Në 48 orët e fundit, zhvillimet rreth Dhomave të Specializuara të Gjykatës Speciale në Hagë tregojnë një përshkallësim të koordinuar të reagimeve politike, diplomatike dhe ligjore. Qeveria ka kërkuar opinionet e tri ministreve për ndryshimet e ligjit, ndërsa akademikë dhe ish-zyrtarë paralajmërojnë për ndikime ekzistenciale mbi shtetin e Kosovës. Mërgata në Belgjikë ka protestuar para Parlamentit Evropian dhe kërkon lobim institucionale, ndërsa drejtori i Grupit Ballkanik për Politika kërkon 100 milionë euro për mekanizme ndërkombëtare. Avokati i Popullit vlerëson kërkesën për dërgimin e ligjit në Gjykatën Kushtetuese, dhe ish-presidenti i Gjykatës Kushtetuese thekson se anulimi i ligjit mund të sjellë anulimin e marrëveshjes ndërkombëtare të vitit 2014 pa kërkuar dy të tretat e votave serbe.

Modeli

Modeli që duket është një escalation e planifikuar: fillimisht opinionet ligjore të ministreve (10-11 tetor) që përgatisin terrenin për ndryshime ligjore; pastaj fjalimet e akademikëve (Arifi) që cilësojnë betejën e Apelit si "jetike për shtetin" dhe kërkojnë task-forcë shtetërore; pastaj veprimet e mërgatës (protesta në Bruksel, kërkesë për lobim evropian) dhe kërkesa financiare masive (100 milionë euro); në fund të fundit, kërcënimi juridik-politik i Hasani për anulimin e marrëveshjes së vitit 2014 nëse Dhomat Kushtetuese e anulojnë ligjin. Kjo sekvencë tregon përpjekje për të krijuar presion të madh brenda dhe jashtë vendit para vendimeve të ardhshme të Gjykatës Speciale.

Këndvështrimet

• Edward Joseph: ka demantuar se ka deklaruar që Kosova mund ta shfuqizojë legjislacionin mbi të cilin mbështetet Gjykata Speciale, duke thënë se deklarata e atribuar është e rremë
• Ministria e Drejtësisë: ka dhënë opinion ligjor se duke pasur parasysh natyrën kushtetuese dhe ndërkombëtare të materies, projektligji kërkon vlerësim më tej nga Kuvendi
• Dritëro Arifi: ka cilësuar betejën në Apel si më të rëndësishme për Kosovën, duke paralajmëruar se "nëse e humbim betejën me Apelin, humb lufta e Kosovës" dhe ka kërkuar task-forcë shtetërore me ekspertë vendorë dhe ndërkombëtarë
• Ismet Ademi: organizatori i protestës së mërgatës në Belgjikë, ka thënë se duhet të niset lobimi në institucionet evropiane për të treguar se gjykimi është i padrejtë dhe synon takime me deputetë të Parlamentit Evropian dhe Komisionit Evropian
• Naim Rashiti: ka kërkuar që Qeveria të ndajë 100 milionë euro për mobilizimin e ekspertizës dhe mekanizmave të specializuar ndërkombëtarë, duke thënë se 10-20 milionë nuk mjaftojnë
• Enver Hasani: ka deklaruar se nëse Dhomat Kushtetuese e anulojnë ligjin, Kosova ka të drejtë ta anulojë Ligjin e vitit 2014 për ratifikimin e marrëveshjes ndërkombëtare dhe nuk kërkohen 2/3 e votave të komunitetit serb
• Naim Qelaj: Avokati i Popullit po vlerëson kërkesën e organizatave të shoqërisë civile për dërgimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara në Gjykatën Kushtetuese, duke theksuar se do të veprojë në kuadër të mandatit kushtetues

Çfarë vjen

Sipas zhvillimeve, do të vazhdojë procesi i kërkesës për dërgimin e ligjit në Gjykatën Kushtetuese, ndërsa mërgata planifikon takime me deputetë të Parlamentit Evropian. Qeveria do të vazhdojë me procedurën e ndryshimeve ligjore pas opinionit të ministreve, dhe kërkesa për task-forcë shtetërore dhe fondet e kërkuara (100 milionë euro) do të diskutohen në nivël politik.