Sa përqind e popullsisë shqipe është humbur në 25 vjet?

PRISHTINË — Sipas të dhënave të Eurostat, në 25 vjet Shqipëria ka humbur gati 23.6% të popullsisë, për një rënie prej 721 000 banorësh, nga 3.06 milionë në vitin 2000 në 2.34 milionë në 1 janar 2026.

Kjo është tkurrja më e lartë në Europë. Sipas Eurostat, shteti i dytë me rënie të fortë është Bullgaria me 21.6%, ndjekur nga Kosova me 19.3%, Lituania me 17.8%, Rumania me 15.2%, Kroacia me 13.8%, Serbia me 13.2% dhe Gjeorgjia me 11.1%.

Në Ballkan Perëndimor, Maqedonia e Veriut ka humbur 10% popullsi, ndërsa Bosnja-Hercegovina 9.5%. Hungaria, Polonia, Armenia, Greqia dhe Estonia janë ndër vendet me rënie midis 2% dhe 7% në periudhën e njëjtë. Mali i Zi është përjashtimi i vetëm, ku popullsia është 3.3% më e lartë se në vitin 2000.

Faktorët kryesorë janë emigracioni i lartë, rënia e lindjeve dhe plakja e popullit. INSTAT raporton se më shumë se 166.4 k mijë shqiptarë kanë emigruar në 2021–2026, me një neto dalje prej 164 k më shumë se kthimet.

Mosha mediane arriti 45 vjeç më 1 Janar 2026, nga 34.2 vjeç në 2014, duke treguar rritje prej 10.8 vjet në 12 vjet, katër herë më shpejt se BE-ja. Gjysma e popullatës tani është mbi 45 vjeç. Në vitin 2025, lindjet rënë në 22,5 mijë, nga 82 mijë në 1990, duke sjellë shtesën natyrore pranë zero.

Pasojat për tregun e punës janë të rëndësishme: mungesa e fuqisë punëtore të re, shtimi i presionit mbi pensionet dhe shërbimet shëndetësore, dhe rritja e lejeve të punës për huajt me 43%, sipas INSTAT. Tregu i punës “pushtohet” nga filipinasit dhe indianët.

Ndërkohë, Bashkimi Europian vazhdon të rritë popullsinë, me 452 milionë banorë në 2026, rritje 706 k në një vit. Ky është viti i pestë radhazi me rritje pas rënies së pandemisë. Që nga 2012, BE-ja ka më shumë vdekje se lindje; bilanci negativ natyror është kompensuar vetëm nga emigracioni neto pozitiv. Në 2025, rritja më e madhe u regjistrua në Maltë (24,1 për 1.000), Qipro (13,7) dhe Luksemburg (13,1). Në kohë afatgjatë, Malta ka rritur popullsinë me 51.3% që nga 2000, Irlanda me 45.9%, Qipro me 44.3% dhe Islanda me 41.3%. Diferenca mes trendit shqiptar dhe atij evropian thekson nevojën për politika demografike që drejtojnë rritjen e lindjeve dhe zvogëlimin e emigracionit.

Burim: Monitor
— Redaksia ZHURMA