Lufta Civile Siriane: nga kryengritja e 2011-s te rënia e Assadit
Konflikti 14-vjeçar që la rreth gjysmë milioni të vdekur dhe përfundoi me largimin e regjimit Assad në dhjetor 2024.
Lufta Civile Siriane filloi në mars 2011, si pjesë e valës së protestave të njohura si "Pranvera Arabe", kur qytetarë sirianë dolën në rrugë duke kërkuar reforma demokratike dhe fund të pushtetit gjysmëshekullor të familjes Assad.
Presidenti Bashar al-Assad iu përgjigj protestave me forcë ushtarake, duke shndërruar lëvizjen paqësore në një konflikt të armatosur që përfshiu grupe të shumta opozitare, forca kurde, dhe më vonë organizata xhihadiste si ISIS. Lufta tërhoqi ndërhyrje të huaja të drejtpërdrejta — Rusia dhe Irani në mbështetje të Assadit, ndërsa vende perëndimore dhe rajonale mbështetën grupe të ndryshme opozitare.
Sipas vlerësimeve, konflikti la rreth gjysmë milioni njerëz të vdekur dhe zhvendosi miliona të tjerë, duke krijuar një nga krizat më të mëdha të refugjatëve në histori.
Në nëntor-dhjetor 2024, një ofensivë e shpejtë e forcave opozitare çoi në rënien e papritur të regjimit Assad. Bashar al-Assad iku në Rusi, ku mori azil politik, duke përmbyllur sundimin pesëdhjetëvjeçar të familjes së tij mbi Sirinë. Autoritetet e reja kaluese kanë premtuar drejtësi dhe llogaridhënie për krimet e kryera gjatë luftës — proces që filloi të japë rezultatet e para në gusht 2026, me dënimin në mungesë të vetë Assadit dhe zyrtarëve të tij më të lartë.
Burimet: NPR, Al Jazeera, raportime historike të konfliktit sirian.