Enver Hasani: Dhoma Kushtetuese mund të rrëzojë ligjin e ri për Specialen

Zhvillimet rreth ligjit të ri për Specialen, i cili mori miratimin e deputetëve në Kuvend, kanë sjellë reagime dhe vlerësime të reja nga njohësit e fushës juridike dhe kushtetuese në vend. Debati është hapur pas një analize të dhënë gjatë një paraqitjeje televizive, ku është theksuar se akti i fundit legjislativ mund të mos kalojë pa u prekur nga instancat ndërkombëtare të drejtësisë. Sipas vlerësimeve të shprehura publikisht, ekziston një mundësi e konsiderueshme që mekanizmat përkatës të drejtësisë të ndërhyjnë për të shfuqizuar rregullimet e reja ligjore.

Në këtë linjë, ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, Enver Hasani, ka deklaruar se Dhoma Kushtetuese e Gjykatës Speciale ka gjasa të mëdha për ta anuluar këtë ligj të ri. Gjatë një diskutimi në emisionin Rubikon në Klan Kosova, ai e ka mbështetur këtë qëndrim tek një vendim i mëparshëm i nxjerrë në vitin 2020. Duke iu referuar atij vendimi, ai ka shpjeguar se aty janë shqyrtuar dispozita specifike, konkretisht nenet 13 dhe 14 të nenit 162 të Kushtetutës së vendit. Ai ka përsëritur se bindja e tij bazohet pikërisht në interpretimin e dhënë në atë periudhë kohore.

Analiza e tij juridike ka përfshirë edhe çështje më të gjëra të së drejtës ndërkombëtare dhe kushtetuese, duke prekur kufijtë e delegimit të pushtetit shtetëror. Ai ka ngritur pikëpyetje rreth parimit të bartjes së kompetencave sovrane te mekanizmat e huaj ose ndërkombëtarë. Sipas tij, vullneti sovran i një shteti nuk mund të transferohet kurrë tërësisht diku tjetër, duke përmendur konceptin e njohur si doktrina e vendosjes së kompetencës mbi kompetencë. Tutje, është shtjelluar edhe çështja e kontrollit kushtetues të marrëveshjeve ndërkombëtare, ku është theksuar se një gjykatë e tillë nuk ka të drejtë të bëjë kontroll të tillë, pasi aktet e jashtme ndërkombëtare zhvlerësohen në përputhje me standardet e Konventës së Vjenës dhe procedurat e ndjekura.

Kujtojmë se ligji i ri për Dhomat e Specializuara u votua në sallën e Kuvendit pak ditë më parë, duke shkaktuar diskutime të shumta politike dhe institucionale rreth efekteve dhe pasojave që mund të sjellë në praktikë. Ndërsa debatet vazhdojnë të mbeten të hapura në opinionin publik, mbetet të shihet se si do të procedohet më tej nga palët e përfshira dhe nëse do të ketë nisme formale për kontestimin e ligjit para dhomave përkatëse kushtetuese.