Si po e sfidon 'Revolucioni Flamingo' modelin e betonit në Shqipëri?

TIRANË — Modeli i tranzicionit socio-ekonomik në Shqipëri po përballet me një udhëkryq kritik të zhvillimit, që njihet si “Revolucioni Flamingo”. Profesor Agim Mamuti shpjegon se ky fenomen shpërfaq një paradoks të thellë strukturor midis modelit tradicional të rritjes ekonomike afatshkurtër dhe nevojës emergjente për një paradigmë të re të qëndrueshme.

Në dimensionin makroekonomik, vendi ka aplikuar për dekada një strategji të bazuar në kapitalin fizik, ku ndërtimi, infrastruktura e rëndë dhe turizmi masiv shihen si motorët kryesorë të GDP-së. Ky model po degradon në mënyrë të pakthyeshme kapitalin natyror, duke dëmtuar asetet ekologjike që tërheqin vëmendjen botërore.

Nga pikëpamja strategjike, investitorët legjitimojnë projektet e mëdha si aeroportet apo resortet luksoze si domosdoshmëri për zhvillim. Megjithatë, duke shkatërruar ekosistemet e veta unike, Shqipëria rrezikon të dëmtojë potencialin për turizëm afatgjatë. Ky revolucion kërkon që natyra të llogaritet si kapital dhe jo si tokë boshe për ndërtim.

Dimensioni menaxherial zbulon një dështim të proceseve institucionale në menaxhimin e palëve të interesit. Vendimmarrësit janë të orientuar drejt kthimit afatshkurtër të investimit, ndërsa komuniteti shkencor dhe organizatat joqeveritare ankorohen në ruajtjen afatgjatë të biodiversitetit. Komunitetet lokale mbeten të dyzuara midis vendeve të punës dhe tjetërsimit të habitateve.

Mungesa e transparencës dhe sinergjisë në faza të hershme krijon kosto të larta fërkimi, të cilat përkthehen në protesta apo procese gjyqësore që dëmtojnë imazhin e vendit. “Revolucioni Flamingo” provon se asnjë investim nuk mund të ketë sukses pa procese gjithëpërfshirëse dhe pa një auditim të mirëfilltë mjedisor.

Në planin ndërkombëtar, Shqipëria po promovohet si “Perla e fundit e egër e Evropës”, por politikat e saj shpesh bien ndesh me këtë markë. Ky fenomen tregon një pjekuri të kapitalit social, ku mbrojtja e mjedisit është shndërruar në element thelbësor të identitetit qytetar.

Në shekullin XXI, vlera e një kombi nuk mund të matet vetëm me vëllimin e betonit. Ekonomia dhe ekologjia duhet të bashkëjetojnë, ndaj kjo kërkon një model të ri qeverisjeje që e integron natyrën si një avantazh konkurrues afatgjatë.

Burim: Almakos
— Redaksia ZHURMA