Kush po mbulon kostot e jetesës së pensionistëve shqiptarë?

— Barrën financiare të pensionistëve në Shqipëri po e mbajnë familjet dhe fëmijët, pasi pagesat shtetërore nuk mjaftojnë për mbijetesën. Sipas të dhënave, pensionet e reja të pleqërisë në vitin 2025 janë mesatarisht 16,500 lekë, duke shënuar një rënie prej 526 lekësh në krahasim me vitin 2024.

Kjo rënie ndodh në një kohë kur inflacioni i akumuluar nga vitet 2022 deri në 2024, i nxitur nga luftërat në Ukrainë dhe Iran, ka gërryer fuqinë blerëse. Pensionistët mbeten shtresa më e ekspozuar pasi nuk kanë mekanizma kompensimi, duke u bërë plotësisht të varur ekonomikisht nga fëmijët ose nipërit për ushqime dhe ilaçe.

Një sondazh i "Monitor" me 151 persona tregon se 87% e të anketuarve i konsiderojnë të ardhurat e prindërve të pamjaftueshme. Rreth 88% e pjesëmarrësve ndihmojnë financiarisht prindërit, ku 57% e tyre kryejnë pagesa të rregullta mujore, ndërsa 31% ndërhyn vetëm në raste emergjente për të mbuluar faturat e energjisë dhe ujit.

Kjo transferim informal i kostove nga shteti te familja frenon zhvillimin ekonomik të brezit aktiv. Të rinjtë, të detyruar të mbajnë prindërit, kanë më pak mundësi të kursejnë ose të krijojnë familje, gjë që krijon një efekt zinxhir negativ në ekonominë e shtëpisë dhe investimet personale të brezave të rinj.

Situata është dramatike për ata që jetojnë vetëm, ku Censi 2023 regjistron rreth 61 mijë persona të moshuar të izoluar pa asnjë ndihmë nga zyrat e mbrojtjes sociale. Pothuajse 99% e të anketuarve pohuan mungesën e tërësisht të shërbimeve sociale nga pushteti vendor dhe qendror për moshën e tretë.

Të dhënat e PNUD-it konfirmojnë se 17% e personave mbi 80 vjeç jetojnë të izoluar, ku 95% e tyre mbështeten vetëm tek pensioni. Gjendja shëndetësore është alarmante, pasi 76% kanë nevojë për ndihmë në aktivitetet e përditshme, ndërsa 24% janë shumë të varur për shkak të sëmundjeve kronike.

Pavarësisht ekzistencës së Planit Kombëtar për Plakjen dhe Strategjisë për Mbrojtjen Sociale, realizimi mbetet minimal. Mungesa e një ligji gjithëpërfshirës për kujdesin afatgjatë dhe mungesa e fondeve lejojnë që varfëria dhe vetmia të mbeten problemet kryesore të moshës së tretë në vend.

Burim: Monitor
— Redaksia ZHURMA