Çfarë do të thotë inflacioni 6.8% për pensionistin me 150 euro dhe fasulja me 6 euro?

PRISHTINË — Pensionisti Jakup Vitija nga Prishtina thotë se e ka gjithnjë e më të vështirë të përballojë shpenzimet bazike. Me 150 euro pension dhe 30 euro në javë për barna, ai shprehet: "Çmimet janë katastrofë, po i shohim përditë duke u rritur, pagat janë të ulëta fare, sidomos për sektorin privat edhe shoqërinë civile, s'kemi çfarë të flasim. Pensionet po e dihet, 150 euro pension. Barna 30 euro në javë duhet t'i blej. S'ka shans me mbërri me një pagë, me mbërri me kryer këto deri në fund të muajit. Është e pamundur. Gjysma e rrogës shkon në barna", u shpreh ai. Shqetësimi i tij pasqyron realitetin e mijërave familjeve në Kosovë.

Edhe qytetarët e tjerë, si Imer Gjokaj, konfirmojnë vështirësitë: "Për çmimet, katastrofë. Nuk ka jetës për rininë sidomos, as për të ardhmen", tha ai. Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) konfirmon presionin: Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit (IHÇK) në maj 2026 shënoi rritje vjetore prej 6.8%, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, ndërsa në prill 2026 kishte arritur në 7.5%. Në baza mujore, në maj u regjistrua një rënie prej 0.4%. Kjo shifër është shqetësuese për një ekonomi që zë vendin e dytë më të varfër në Europë.

Në tregun e Prishtinës, tregtari Visar Hajdari vëren se çmimet e furnizimit kanë shënuar rritje. "Fasulja e Pejës është 5 deri në 6 euro kilogrami, arrat janë 7 euro, të paqëruara", tha ai, duke shtuar se qytetarët po ankohen, por ata nuk mund të bëjnë asgjë pasi i blejnë për t'i shitur. Shitjet janë përgjysmuar: "50% është rënia e tregut", thotë Hajdari, duke vënë në dukje se tregu është i thatë dhe ka pak blerës.

Prof. Nagip Skenderi i Fakultetit Ekonomik të Universiteti të Prishtinës thekson se inflacioni godet më fortë pensionistët dhe punëtorët me paga fikse, të cilët dy-tri vite nuk kanë parë rritje të të ardhurave. "Inflacioni po e vështirëson gjithnjë e më shumë mbulimin e nevojave bazike të familjeve", thotë ai, duke shpjeguar se shporta e konsumatorit rëndohet pikërisht te produktet më të nevojshme. Ai vëren edhe krizën e strehimit: kërkesa e lartë për banim në qendrat urbane, e kombinuar me numrin e kufizuar të banesave me qira, ka ndikuar në shtrenjtimin e këtij sektori.

Ekonomisti Ismet Mulaj e trajton problematikën si strukturore: rreth 90% e produkteve importohen nga tregjet ndërkombëtare, ndërsa Kosova nuk ka monedhën e vet, pasi përdor euron, duke hequr mundësinë për politikë monetare të pavarur. Ai shton se rritja e çmimeve të derivateve ka kontribuar në inflacion, dhe se struktura e tregut vendor, e dominuar nga një numër i kufizuar operatorësh, mund të kufizojë konkurrencën. "Duhet shkuar në ndryshimin e strukturës ekonomike, të shkohet më tepër në infuzionin ekonomik drejt prodhimit", thotë Mulaj, duke propozuar masa si rritja e fuqisë prodhuese, eliminimi i parave të paligjshme, dhe krijimi i një ambienti më konkurrues.

Me paga fikse që stagnojnë viteve, import të dominueshëm, dhe mbrojtje monetare të kufizuar, presioni mbi buxhetet familjare do të vazhdojë të rritet pa reforma strukturore të vërteta, paralajmërojnë ekspertët.

Burim: Telegrafi
— Redaksia ZHURMA