Sa kushton Shqipërisë largimi i çdo emigranti në vit?

Një miliard euro — kaq i kushton Shqipërisë çdo vit largimi masiv i të rinjve, sipas një studimi të Fondacionit Westminster për Demokraci mbi emigrimin në vendet e Ballkanit Perëndimor. Shifra nuk është abstrakte: çdo emigrant i rritur dhe i arsimuar me para publike shqiptare përfaqëson 14 mijë euro investim të shpërndarë diku tjetër.

\n\n

Kostoja e arsimit: gjysmë miliard euro e dërguar jashtë

\n

Studimi zbërthen koston sipas niveleve arsimore: shkolla fillore 6,000 euro, shkolla e mesme 9,300 euro, universiteti 18,000 euro dhe doktoratura 32,000 euro. Me mesatarisht 41,700 persona të larguar në vit, Shqipëria investon deri në 500 milionë euro vetëm në arsimimin e njerëzve që do të kontribuojnë tatimore diku tjetër. Eksperti i demografisë Arjan Gjonça e formulon qartë: "Ky djalë apo vajzë derisa është bërë 26 vjet është rritur nga taksapaguesit shqiptarë. Nëse ka shkuar në shkollë ka shkuar nga taksat shqiptare — kostoja tjetër e madhe është se largohen në moshën e punës, kontributi i tyre si individë është zero."

\n\n

5 deri 6 për qind e PBB-së — çdo vit

\n

Ekonomia shqiptare ka një PBB prej 18–19 miliardë euro. Humbja vjetore nga emigrimi — jo vetëm kostoja arsimore, por edhe prodhimi ekonomik i munguar — arrin 5–6 për qind të kësaj shifre. E thënë ndryshe: rritja e regjistruar e Shqipërisë ka qenë vazhdimisht nën potencial, pikërisht sepse forca punëtore e arsimuar funksionon si eksport gratis. Studimi llogarit humbjen totale vjetore rreth 1 miliard euro.

\n\n

Remitancat: të ardhura, por jo zgjidhje

\n

I vetmi "benefit" i renditur nga studimi janë remitancat — transfertat e parave nga diaspora drejt familjeve në Shqipëri. Banka e Shqipërisë (BSH) publikon të dhëna vjetore mbi flukset e remitancave, të cilat kanë arritur nivele rekord. Por studimi i Westminster nuk i cilëson remitancat si tregues i politikave të suksesshme: ato janë kompensim pasiv ndaj ikjes, jo kthim investimi. Vendi shpenzon, eksporton kapitalin njerëzor dhe merr pak para në këmbim — por nuk e ndalon rrjedhjen.

\n\n

Çfarë pret radhën

\n

INSTAT publikon statistika zyrtare mbi migracionin — shifra kombëtare që do të konfirmojnë ose korrigjojnë mesataren prej 41,700 personave të studimit. Deri në mbyllje të këtij artikulli, qeveria shqiptare nuk ka deklaruar pozicionin e vet mbi rekomandimet e studimit Westminster lidhur me masat strukturore kundër emigrimit. Kuvendi i ri, i dalë nga zgjedhjet e fundit, do të ndeshet me këtë presion demografik që nga muajt e parë: pagat, mundësitë e karrierës dhe infrastruktura sociale mbeten nën pragun që pengon largimin masiv.

\n\n

Burim: Boldnews / A2 CNN, Banka e Shqipërisë — Remitancat (BSH), INSTAT — Migrimi

\n

— Redaksia ZHURMA