Shqiptarët kanë qenë të pranishëm në Amerikë që nga fillimi i shekullit XX. Sot, diaspora amerikane vlerësohet në mbi 200,000 persona dhe përfaqëson një nga komunitetet më të suksesshme emigrante.
Historia
Valët e para të emigrantëve shqiptarë erdhën në fillim të shekullit XX, kryesisht nga Korça dhe Pogradeci. Ata u vendosën në Boston, New York dhe Detroit, duke punuar në fabrika dhe ndërtim.
Fan Noli, që më vonë do të bëhej kryeministër i Shqipërisë, erdhi në Amerikë në 1906 dhe themeloi Kishën Ortodokse Shqiptare Amerikane. Kjo kishë u bë qendër e jetës komunitare për gjenerata.
Valët e reja erdhën pas viteve 1990, duke përfshirë profesionistë të arsimuar, studentë dhe sipërmarrës. Kjo valë e re solli dinamizëm të ri në komunitet.
Gjenerata e re
Gjenerata e dytë dhe e tretë e shqiptaro-amerikanëve po arrin sukses në fusha të larmishme:
Teknologjia: Inxhinierë dhe sipërmarrës shqiptarë punojnë në Silicon Valley dhe hub-et e tjera teknologjike. Startup-e të themeluara nga shqiptarë kanë tërhequr miliona dollarë investime.
Financa: Wall Street ka profesionistë me prejardhje shqiptare në pozicione të larta. Ekspertiza financiare e diasporës është një burim potencial për zhvillimin e vendlindjes.
Akademia: Profesorë shqiptaro-amerikanë japin mësim në universitete prestigjioze. Kontributi i tyre në shkencë dhe kërkime është i rëndësishëm.
Arte dhe media: Artistë, shkrimtarë dhe regjisorë po e bëjnë zërin shqiptar të dëgjohet në arenën kulturore amerikane.
Sfida e identitetit
Gjenerata e re përballet me pyetjen e përjetshme të diasporës: si të jesh amerikan dhe shqiptar njëkohësisht? Disa e përqafojnë identitetin e dyfishtë, të tjerë gravitojnë më shumë nga njëra anë.
Organizatat e diasporës po përpiqen të mbajnë gjallë lidhjen me kulturën shqiptare - shkolla të fundjavës, festivale kulturore, kongrese rinore. Por konkurrenca me kulturën amerikane është e fortë.
Ndikimi në atdhe
Diaspora amerikane ka ndikimin më të madh politik për Kosovën dhe Shqipërinë në Uashington. Lobimi për njohjen e Kosovës, mbështetja për integrimin euro-atlantik, presioni për reforma - të gjitha këto kanë pasur efekt konkret.
Ekonomikisht, remitencat dhe investimet vazhdojnë të lëjnë në ekonomitë e vendlindjes. Por potenciali më i madh qëndron në transferimin e dijeve dhe lidhjeve - rrjetet profesionale, partneritetet akademike, mundësitë për startup-et.
